Akupunktura czaszki metodą Yamamoto – na czym polega i czy może pomóc w bólu?
Ból karku, nawracające napięcie szyi, migreny czy przewlekłe dolegliwości stawów potrafią znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Kiedy dyskomfort utrzymuje się przez dłuższy czas, wiele osób poszukuje sposobów, które mogłyby uzupełnić dotychczasowe leczenie i pomóc w łagodzeniu objawów.
Jedną z metod wykorzystywanych w terapii bólu jest akupunktura czaszki według dr. Yamamoto, znana również jako YNSA (Yamamoto New Scalp Acupuncture). Choć wywodzi się z tradycji akupunktury, stanowi odrębny system pracy z określonymi punktami na głowie.
Czym jest akupunktura czaszki Yamamoto?
Metodę opracował japoński lekarz dr Toshikatsu Yamamoto, który po raz pierwszy zaprezentował ją w 1973 roku. W kolejnych latach rozwijał system punktów terapeutycznych i sposób ich dobierania do zgłaszanych dolegliwości.
Podstawą YNSA jest koncepcja, zgodnie z którą określonym obszarom na skórze głowy odpowiadają poszczególne części ciała i jego funkcje. W terminologii terapeutycznej nazywa się to somatotopią, czyli odwzorowaniem ciała w wybranym obszarze.
W metodzie Yamamoto wykorzystuje się między innymi punkty podstawowe, odnoszone do różnych części narządu ruchu, oraz dodatkowe grupy punktów stosowane w zależności od dolegliwości.
Dlaczego zabieg wykonuje się na głowie, skoro boli inna część ciała?
To jedno z najbardziej charakterystycznych założeń metody Yamamoto. Osoba odczuwająca ból barku, pleców czy kolana może być poddawana stymulacji odpowiednio dobranych punktów na skórze głowy, a nie bezpośrednio w miejscu dolegliwości.
W systemie YNSA poszczególne punkty wiąże się z określonymi obszarami ciała. Terapeuta wybiera je na podstawie zgłaszanych objawów oraz badania palpacyjnego, czyli oceny tkanek za pomocą dotyku.
Warto jednak odróżnić zasady tej metody od ustalonych mechanizmów medycznych. Badania nad akupunkturą wskazują, że stymulacja igłami może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego i przetwarzanie bodźców bólowych.
Przy jakich dolegliwościach stosuje się metodę Yamamoto?
Akupunktura czaszki Yamamoto jest wykorzystywana przede wszystkim jako metoda wspomagająca w pracy z dolegliwościami bólowymi i niektórymi zaburzeniami funkcji ruchowych.
Ból karku, szyi i barków
Długotrwała praca przy komputerze, powtarzalne pozycje ciała czy przeciążenia mogą sprzyjać dyskomfortowi w obrębie szyi i obręczy barkowej.
W praktyce YNSA wykorzystuje się punkty przyporządkowane między innymi odcinkowi szyjnemu kręgosłupa i kończynom górnym. Metoda była przedmiotem niewielkich badań dotyczących dolegliwości układu ruchu, jednak nie ma jeszcze wystarczających dowodów, aby jednoznacznie określić jej skuteczność w łagodzeniu bólu karku i barków.
Bóle pleców i dolegliwości stawowe
Metodę Yamamoto stosuje się również u osób zgłaszających przewlekłe bóle pleców oraz dolegliwości związane z układem ruchu.
W jednym z badań pilotażowych, przeprowadzonym u 30 kobiet z bólem towarzyszącym chorobie zwyrodnieniowej stawów, po pojedynczym zabiegu zaobserwowano zmniejszenie natężenia bólu. Wynik jest interesujący, ale badanie nie obejmowało grupy kontrolnej i nie pozwala stwierdzić, czy podobna poprawa wystąpiłaby u większości pacjentów.
Co ważne, złagodzenie bólu nie jest równoznaczne z usunięciem jego przyczyny. Akupunktura nie cofa zmian zwyrodnieniowych ani nie zastępuje rehabilitacji czy leczenia ortopedycznego.
Migreny i nawracające bóle głowy
Bóle głowy i migreny są kolejną grupą dolegliwości, w których badano zastosowanie YNSA.
W badaniu klinicznym obejmującym 80 osób z migreną porównano akupunkturę Yamamoto z tradycyjną akupunkturą. W obu grupach odnotowano poprawę, między innymi zmniejszenie częstości i nasilenia napadów. Ponieważ nie zastosowano grupy otrzymującej pozorowany zabieg, badanie nie pozwala jednoznacznie przypisać zaobserwowanych efektów samej metodzie.
Nie oznacza to więc, że YNSA skutecznie zapobiega migrenie u każdej osoby. Migreny wymagają odpowiedniego rozpoznania, a dobór leczenia powinien uwzględniać częstotliwość napadów, ich nasilenie oraz objawy towarzyszące.
Wspomaganie rehabilitacji neurologicznej
Metoda Yamamoto była również badana w rehabilitacji osób po udarze mózgu, przede wszystkim w kontekście sprawności ruchowej i codziennego funkcjonowania.
W części niewielkich badań obserwowano korzystne zmiany, jednak jakość dostępnych dowodów jest ograniczona. Dlatego akupunktura czaszki nie powinna być przedstawiana jako metoda przywracająca sprawność po udarze ani jako zamiennik rehabilitacji neurologicznej.
Inne obszary zastosowania opisywane w metodzie Yamamoto
W opisach metody Yamamoto można spotkać informacje o jej stosowaniu wspomagającym w różnych dysfunkcjach organizmu, między innymi przy:
– schorzeniach narządu ruchu i ich następstwach, takich jak artrozy, stany zapalne czy przykurcze,
– urazach, złamaniach i zmianach zwyrodnieniowych,
– bólach różnego pochodzenia i o różnym nasileniu,
– niektórych objawach towarzyszących infekcjom wirusowym,
– dolegliwościach ze strony układu moczowo-płciowego,
– zaburzeniach hormonalnych i objawach im towarzyszących,
– wybranych schorzeniach oczu, w tym jaskrze i zaćmie,
– wybranych schorzeniach uszu, w tym zaburzeniach słuchu.
Jak wygląda zabieg akupunktury czaszki?
W klasycznej metodzie Yamamoto wykorzystuje się cienkie igły akupunkturowe, umieszczane w wybranych punktach skóry głowy.
Dobór punktów poprzedza ocena zgłaszanych dolegliwości. Charakterystycznym elementem YNSA jest również badanie palpacyjne określonych obszarów szyi i brzucha. W obrębie tego systemu służy ono do wyboru punktów stymulacji i sprawdzania reakcji tkanek.
Nie jest to jednak diagnostyka medyczna pozwalająca bezbłędnie rozpoznać źródło bólu czy chorobę narządów wewnętrznych.
W badaniach klinicznych spotyka się zabiegi, podczas których igły pozostają w wybranych punktach przez około 20 minut. Czas sesji, liczba zabiegów i odstępy między nimi zależą od przyjętego protokołu oraz indywidualnej sytuacji pacjenta.
W praktyce można spotkać także sposoby stymulowania punktów bez użycia igieł, na przykład za pomocą lasera lub bodźców mechanicznych. Nie należy jednak zakładać, że mają one taką samą skuteczność jak klasyczna YNSA. Każda z tych technik wymaga odrębnej oceny.
Czy akupunktura czaszki jest bolesna i bezpieczna?
Podczas wprowadzania igieł można odczuwać krótkotrwałe ukłucie, rozpieranie lub miejscową tkliwość. Odczucia różnią się w zależności od wrażliwości osoby poddawanej zabiegowi.
Akupunktura wykonywana przez odpowiednio przeszkolonego specjalistę, z użyciem sterylnych, jednorazowych igieł, jest na ogół uznawana za procedurę o niewielkim ryzyku poważnych powikłań.
Możliwe są jednak drobne krwawienia, siniaki, przejściowy ból czy zawroty głowy. Nieprawidłowe wykonanie zabiegu może prowadzić również do poważniejszych powikłań.
Przed zabiegiem należy poinformować specjalistę o chorobach przewlekłych, stosowanych lekach, szczególnie wpływających na krzepnięcie krwi, oraz innych okolicznościach mogących mieć znaczenie dla bezpieczeństwa.
Co nauka mówi o skuteczności metody Yamamoto?
W przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2018 roku przeanalizowano badania kliniczne dotyczące zastosowania metody Yamamoto w dolegliwościach bólowych. Do ostatecznej analizy zakwalifikowano zaledwie trzy badania. Autorzy uznali metodę za obiecującą, zaznaczając jednocześnie, że jakość metodologiczna większości ocenianych prac była niska.
Warto również odróżnić wyniki badań nad YNSA od badań dotyczących akupunktury jako szerszej grupy zabiegów. Istnieją dowody wskazujące, że niektóre formy akupunktury mogą pomagać w łagodzeniu wybranych rodzajów bólu przewlekłego. Nie oznacza to jednak, że wszystkie techniki i wszystkie przypisywane im zastosowania mają równie silne uzasadnienie naukowe.
Akupunktura czaszki Yamamoto pozostaje metodą komplementarną, której potencjalne korzyści wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań. Nie ma podstaw, aby obiecywać trwałe usunięcie bólu, wyleczenie chorób przewlekłych czy regenerację uszkodzonych tkanek.
Akupunktura Yamamoto jako uzupełnienie terapii
Przewlekły ból bywa problemem złożonym. Na jego nasilenie mogą wpływać nie tylko zmiany w tkankach, ale także przeciążenia, sposób poruszania się, sen, stres oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Dlatego postępowanie terapeutyczne warto dobierać indywidualnie, uwzględniając przyczynę dolegliwości, stan zdrowia i dotychczasowe leczenie.
Akupunktura czaszki Yamamoto jest jedną z metod komplementarnych rozważanych w pracy z bólem. Nie zastępuje jednak konsultacji lekarskiej, diagnostyki ani leczenia przyczynowego.
Jeśli dolegliwości utrzymują się, nasilają lub nawracają, pierwszym krokiem powinno być ustalenie ich przyczyny. Dopiero na tej podstawie można świadomie zdecydować, jakie formy wsparcia będą odpowiednie.
Źródła i opracowania
Artioli D.P., Azevedo M.V.G.T., Bertolini G.R.F. (2018). Yamamoto new scalp acupuncture: its applications and results in painful conditions. Systematic review. Brazilian Journal of Pain. https://doi.org/10.5935/2595-0118.20180035
Allam H., Mohammed N.H. (2013). The Role of Scalp Acupuncture for Relieving the Chronic Pain of Degenerative Osteoarthritis: A Pilot Study of Egyptian Women. Medical Acupuncture. https://doi.org/10.1089/acu.2012.0892
Rezvani M. i wsp. (2014). Efficacy of Yamamoto New Scalp Acupuncture Versus Traditional Chinese Acupuncture for Migraine Treatment. Journal of Alternative and Complementary Medicine. https://doi.org/10.1089/acm.2013.0120
National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Acupuncture: Effectiveness and Safety. https://www.nccih.nih.gov/health/acupuncture-effectiveness-and-safety
W moim gabinecie pracuję z osobami o różnych problemach zdrowotnych i różnych potrzebach. Zawsze dostosowuję terapię do indywidualnych wymagań i możliwości organizmu. Dopasuję odpowiednią terapię także dla Ciebie.
Zadzwoń: +48 502 546 206
Napisz: gabinet@terapieznatury.pl
